20. desember 2016

Eitt það einkennilegasta – og sorglegasta – sem ég hef upplifað á þessu ári gerðist í hádeginu í gær. Ég var staddur í matvöruverslun, ávaxtadeildinni, þegar ungur starfsmaður búðarinnar, varla eldri en tvítugur, gekk upp að öðrum starfsmanni, stúlku á svipuðum aldri, og sagðist rétt í þessu hafa verið að fá „alveg hræðilegt símtal“, besti vinur sinn hefði dáið í nótt. Drengurinn var skiljanlega í losti. Mér var auðvitað ekki ætlað að heyra þetta, en ég komst ekki hjá því; og það fyrsta sem ég hugsaði um var hvort ég ætti að ganga upp að drengnum og votta honum samúð mína. Ég er enn að hugsa um hvort ég hefði átt að gera það. Ég er líka enn að hugsa um hvort ég eigi að segja frá þessu hér.

19. desember 2016

Núna ætla ég að setja inn færslu í þeim eina tilgangi að koma að þýðingu Helga Hálfdanarsonar á ljóði Arthurs Rimbaud, Í GRÆNU KRÁNNI, klukkan fimm að kvöldi. „Í viku hafði ég hruflað mína skó,“ og svo framvegis. Ekki það að einhver tilgangur þurfi að réttlæta færslu á bloggsíðu (ef þetta er þá bloggsíða; ég er ekki viss um að hún flokkist sem slík); og ekki heldur það að einhver brýn þörf sé á að birta þýðingu Helga á ljóði Rimbauds. En svo langaði mig í leiðinni – og þar með er kannski kominn raunverulegur tilgangur með öllu saman – til að tala illa um jólabókaflóðið. Þetta er sem sagt orðið ansi gott upplegg sem ég er kominn með fyrir þennan „næsta kafla“. Ég fór í spjall í Ríkisútvarpinu í fyrradag; það fór fram í bókabúðinni í Austurstræti, og þar var samankominn heill hellingur af rithöfundum og þýðendum og tónlistarfólki. Ásamt Sölva Birni Sigurðssyni, Sigurði Pálssyni og Kristínu Svövu Tómasdóttur átti ég að spjalla um nýútkomnar ljóðaþýðingar. Kristín átti að tala um nýja þýðingu sína á kúbanska skáldinu Virgilio Piñera, Sigurður og Sölvi um Rimbaud og Willem M. Roggeman, og ég um þýðingar okkar fimmmenninganna (Olgu, Áslaugar, Óskars og Magnúsar) á Ewu Lipsku. Og þetta gerðum við, allt undir stjórn Jórunnar Sigurðardóttur. En áður en spjallið hófst, þá talaði ég aðeins við Sölva og Kristínu, og Arngunni Árnadóttur, og það samtal (sem ekki taldi nema á bilinu 100 til 120 orð) snerist nær eingöngu um það hversu vont fyrirbæri jólabókaflóðið væri. Nú þarf ég reyndar – í þessum skrifuðu orðum – að gera upp við mig hvort ég eigi að tjá mig eitthvað frekar um jólabókaflóðið umfram það sem ég gerði í félagsskap Sölva, Kristínar og Arngunnar. Ég hallast að því að svarið verði nei; að ég eigi ekki að tala meira um jólabókaflóð. Maður verður svo leiðinlegur (án þess þó að ég óttist það mjög að verða leiðinlegur – að vera leiðinlegur er eðlilegt ástand). Kannski nægir í þessu sambandi að minna á þá staðreynd að í þessu „hamingjusama“ flóði nóvember- og desembermánaðar hefur ekki verið skrifaður einn stakur stafur í fjölmiðlum um nýja ljóðabók Magnúsar Sigurðssonar, Veröld hlý og góð. Magnús gefur út hverja frábæra ljóðabókina á fætur annarri, á milli þess sem hann þýðir önnur ljóðskáld, en nánast ekkert er skrifað um þær bækur, á meðan hóað er í alla tiltæka starfsmenn fjölmiðlanna til að skrifa dóma (eða tilkynningar með stjörnugjöf) um hverja einustu glæpasögu sem rennur vélrænt gegnum vélar prentsmiðjanna, og þaðan átómatískt inn í jólapakkana, undir jólatréð, í hendur lesendanna og þaðan inn í huga þeirra, þar sem þær síðan deyja (eftir að búið er að finna morðingjann). En ég ætlaði að rifja upp þýðingu Helga Hálfdanarsonar á Grænu kránni. Ég minntist nefnilega á það ljóð í Ríkisútvarpsspjallinu á laugardag, í tengslum við Rimbaud-þýðingar Sigurðar og Sölva. Það sem þetta ljóð hefur lifað í huga mínum frá því ég las það fyrst; ég held þetta sé einhver mest inspírerandi samsetningur í ljóðaformi sem ég þekki (plús auðvitað önnur ljóð eftir Rimbaud – og Baudelaire ekki síður). En ekki meira um það: hér kemur

GRÆNA KRÁIN

klukkan fimm að kvöldi

 

Í viku hafði ég hruflað mína skó

á hrjúfu grjóti vegarins, er mig bar

að Grænu kránni. Þar bað ég um brauð, og nóg

af bezta smjöri, og flesk. Ég hvíldi mig þar

 

í góðu skapi, með skankana teygða við borð,

og skoðaði mynd, sem hékk þar litrík og gljáð

á vegg, – þegar stúlkan, ó! nú skortir mig orð!

með ofsa-brjóst og fjörmikið augnaráð,

 

– sú hláturmilda, sem ekki er alltof feimin

við einn koss! – var þar komin, með brauð og smér,

og rósóttan disk með fleski, og færði mér,

 

já, flesk, rósrautt og hvítt, með ljúffengan eiminn

af lauk! – og hellti unz feikna krús var full

af freyðandi bjór sem skein í kvöldsól sem gull.

16. desember 2016

Dagsetningin er of falleg til að láta hana eiga sig (jafnvel þótt hún sé samsett úr sléttum tölum). Ég fór í jólaföndur Rithöfundasambandsins í gær. Í Gunnarshúsi. Þar var ekki svo margt um manninn – hefur verið margmennara (er þessi mynd orðsins í raun og veru til: margmennara?) – en einn höfundanna hafði orð á því að það væri góðmennt. Kannski hefði ekki verið góðmennt hefði sá sem lýsti því yfir (að væri góðmennt) ekki verið meðal gesta. Átti hann ef til vill við okkur tvo þegar hann lét þessi orð falla: að vegna þess að við tveir, ég og hann, værum á staðnum, væri góðmennt? Ég fæ seint svör við þessum spurningum. En góðmennt er einkennilegt orð. Ekki síður en orðið einlægni, sem ég gerði að umtalsefni í fyrradag. (Samkvæmt Árna og Merði þýðir einlægni hreinskilni, það að vera einlægur: 1 sá sem liggur einn, stakur 2 hreinskilinn 3 trúr, tryggur 4 fastráðinn 5 sífelldur, osfrv.) En aftur að góðmennt. Góðmennt gæti verið einhvers konar fag. „Hann er útskrifaður úr góðmennt.“ „Hún lærði góðmennt í fjögur eða fimm ár.“ Sömuleiðis er margmennt athyglisvert orð. „Hann kenndi margmennt í fjölda ára.“ (Þetta hljómar auðvitað svolítið eins og Þórarinn Eldjárn að velta fyrir sér orðum í íslenskri tungu. Kannski er hann nú þegar búinn að afgreiða þessi orð.) En núna ætla ég að snúa athyglinni að annarri veislu en jólaföndri Rithöfundasambandsins, þótt margt megi rifja upp frá þeirri samkomu, ekki síst „færslur“ höfunda á milli „samtalshópa“ á gólfinu, sem er alltaf mjög vert umhugsunar- og umtalsefni. Í þeirri veislu sem ég ætla að hugsa um núna var einnig góðmennt, og að mig minnir frekar margmennt, að minnsta kosti framan af. Þetta var á Bræðraborgarstígnum. Eða við Bræðraborgarstíginn. Á horni Bræðraborgarstígs og Bárugötu. Ástæðan fyrir því að ég leiði hugann að þessu er sú að ég las viðtal og umfjöllun um Sigurð Pálsson skáld í Stundinni í gær. (Nú er ég búinn að nefna tvo höfunda „fyndnu kynslóðarinnar“ í þessari færslu: Þórarinn og Sigurð.) Ég orti nefnilega ljóð um Bræðraborgarstígsveisluna, sem ég birti í bókinni Rómantískt andrúmsloft árið 2012. Ljóðið er eins konar textaskreyting við ljósmynd sem var tekin af okkur Sigurði Pálssyni í þessu boði – mig minnir að þetta hafi verið árið 1988 eða 9. Auðvitað ætti ég að láta sjálfa ljósmyndina fylgja (eins og ég gerði fyrr á þessari síðu minni, þegar ég birti ljóðið Ljósmynd af stefnumóti Benedikts páfa og forseta Íslands í Vatikaninu úr sömu bók), en vegna tillitssemi við okkur báða, Sigurð og mig, ætla ég að láta nægja að rifja upp textann, ekki myndina. Ljóðið heitir photo opportunity:

manstu Sigurður

þegar við sátum í stofunni á Bræðraborgarstígnum

og það var veisla

vegna þess að óvænt gafst tilefni í vinahópnum

 

til að halda veislu og veislan

var ennþá veisla undir morgun næsta dags

og þá kom aðvífandi Janet

sú ameríska með aflitaða hárið

 

sú sem í raun var tilefni fagnaðarins

hún kom dansandi með hendurnar út í loftið

eins og miðill í miðjum transi

sem ekki hefur eirð í sér

 

til að sitja á stól sínum

eins og eitthvað í umhverfinu

sé áþreifanlegra en það

sem hann er að hugsa

 

og við sátum enn

og horfðum fram þótt engu væri líkara

en að miðill væri að störfum fyrir aftan okkur

við sátum þarna ennþá

 

í stofunni

í reykmettaðri stofunni

og miðpunktur gleðinnar

hafði færst yfir í eldhúsið

 

og Janet

Janet var enn í sínum djúpa transi

fyrir aftan okkur

og þá villtist inn í stofuna einn samkvæmisgesturinn

 

og sá var með vél í höndunum

og hann beindi vélinni að okkur

þar sem við sátum í djúpu plussinu

og það var tekin af okkur ljósmynd

 

án þess hún væri af okkur

án þess hún væri af okkur

14. desember 2016

20150605_173104

Í Fréttablaði dagsins í dag er dómur eftir Magnús Guðmundsson um nýtt smásagnasafn Andra Snæs Magnasonar, Sofðu ást mín. Þar er fimm sinnum talað um einlægni. Ég held að með þessari umsögn sinni hafi Magnús „farið yfir um“, eins og Steinn Steinarr taldi að Kristmann Guðmundsson hefði gert með útgáfu bókar sinnar Félagi kona. Hvers vegna einlægni í skáldskap? Er hún góð? Verður skáldskapur betri ef skammturinn af „einlægni í tilfinningalífi“ sögumanns eða höfundar er meiri en minni. Ég leyfi mér að stórefast um það. En eins og ég nefndi, þá er það Magnús Guðmundsson sem skrifar dóminn um bók Andra Snæs, ekki Andri Snær sjálfur, þannig að ég ætla ekki að „dæma“ Andra Snæ fyrir einhverja óþarfa einlægni (eða skort á einlægni, sem Magnús segir reyndar á einum stað í dómnum að mætti vera meiri í texta Andra); og það má líka alveg fylgja, svo því sé haldið til haga, að ég hlakka í raun og veru mikið til að lesa þessar smásögur Andra Snæs. Sú tilhlökkun er alls ekki sprottin af því að mig langi til að „bragða á“ allri hinni meintu einlægni Andra Snæs – það er „einlæg“ tilhlökkun. Annars stenst ég ekki þá freistingu að líma inn í færsluna þessi fimm skipti þar sem minnst er á einlægni í dóm Magnúsar:

„Sofðu ást mín er ótvírætt ein per­sónulegasta og einlægasta bók Andra Snæs til þessa. Vel að merkja þá þýðir það ekki að höfundurinn hafi ekki lagt líf og sál í fyrri bækur, heldur finnur lesandinn hér meira fyrir per­sónu höfundarins og jafnvel einka­lífi með mun afdráttalausari hætti en áður.“

„… enda finnur lesandinn þar vel fyrir einlægni í tilfinn­ingalífi sögumanns og höf­undinum sjálfum.“

„Það er reyndar áberandi hversu miklu betur Andra Snæ tekst upp þegar málin virðast snerta hann persónu­lega og hann leyfir ein­lægri en sjálfsgagnrýnni rödd að njóta sín.“

„… og það veldur því að persónurnar verða ekki alveg jafn raunverulegar, einlægar og djúpar og í hinum sögunum. Þar með rennur tækifærið til samlifunar aðeins frá höfundi en það er í raun aðeins í þessari einu sögu.“

„Allt hefur það verið unnið af vandvirkni og metnaði en hingað til er ekki laust við undir­ritaður hafi á stundum saknað til­finningar og einlægni. En hér kveður við nýjan og persónulegri tón sem er óskandi að Andri Snær nái að vinna með áfram og virkja til góðra verka í komandi skáldverkum.“

5. desember 2016

NÁMSKEIÐ Í LISSABON

til Dags Sigurðarsonar

Vegna skorts á lýsingarorðum fór einn barþjónninn á Brasileira á námskeið í tungu sinni. Eftir þrjár vikur þegar hann sneri aftur til starfa hafði allt tekið breytingum; eldri kona sem setið hafði við sama borð frá því elstu menn mundu, og lesið í þykkri bók, var dáin, og í stað andlitsmynda á veggjum var kominn spegill svo djúpur að verð hafði hækkað á drykkjum. Þjónninn gat ekki fundið eitt einasta orð til að lýsa því sem hann sá! Eitt andartak fannst honum sem námskeiðið hefði verið sóun á tíma og peningum en með hjálp starfsfélaga sinna sættist hann á að nú væri lýsinga ekki þörf; námi hans væri lokið og breytingunum myndi hann venjast áður en vissi.

(úr Ansjósum, 1991)

29. nóvember 2016 (aukafærsla nr. 2)

Eggjamálið brúna verður enn svartara með hverri mínútunni sem líður. Í viðtali við Vísi punktur is er brúni eggjamaðurinn beðinn um að útskýra myndskeiðin sem birt voru í Kastljósi í gærkvöldi, og hann játar (óumbeðinn) að hafa slátrað þeim sem tóku myndirnar:

Hvernig útskýrirðu þá myndskeiðin sem birt voru í Kastljósi? 

„Þessi myndskeið höfum við reyndar ekki séð áður og þau voru tekin af hópi sem var slátrað stuttu síðar.

29. nóvember 2016 (aukafærsla)

Vigdís Hauksdóttir, fyrrverandi þingmaður Framsóknarflokksins og formaður fjárlaganefndar, segir að umfjöllun RÚV um Brúnegg sé gerð „til þess að knésetja íslenskan landbúnað.“ Það sé „agenda RÚV og “góða fólksins”.“ Þetta kemur fram á Facebook­síðu Vigdísar. Þar sakar hún Kastljós líka um að falsa myndirnar sem birtust í þættinum í gærkvöldi og segir þáttinn þekktan fyrir að falsa myndir með umfjöllun. „Voru þessar myndir frá búinu? Voru þessar myndir kannski frá öðru hæsnabúi í öðru landi? Kastljós er þekkt fyrir að falsa myndir með umfjöllun – væri einnar messu virði að senda fyrirspurn um það“

Þá segir Vigdís að Ríkisútvarpið stundi falsanir og „3.600 milljónir renna úr vasa okkar landsmanna inn í þessa skoðanamyndandi stofnun – það var maður sem hafði samband við mig í gær og sagði mér að starfsmannafjöldinn á RÚV væri kominn yfir 700 manns með verktökum – hvenær er nóg nóg?“ segir hún á Facebook. (Kjarninn, 29. nóvember 2016)

29. nóvember 2016

Sögusvið Fjarverunnar: Skammidalur

G. Bragi, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, er orðlaus yfir umfjöllun Kastljóss um brúna eggjabóndann í gærkvöldi. Hann kallar þetta viðbjóð. Ef eitthvað er að marka hina sláandi umfjöllun Ríkissjónvarpsins í gær, þá gerir maður líka ráð fyrir að hægt sé að marka það sem heyrðist í Ríkisútvarpinu í morgun; og samkvæmt því voru það mistök innan ráðuneytis nafna míns Gunnars sem ollu því að ekkert var gert í þessu með eggjabóndann brúna. Þetta las ég á Eyjunni:

„Í samtali við RÚV í morgun segir Gunnar Bragi að mistök hafi valdið því að málið fór ekki lengra innan ráðuneytisins, starfsmaður sem fékk málið á sitt borð hætti og málið hafi ekki ratað á borð neins annars. Gunnar Bragi segist fyrst hafa frétt af málinu þegar Kastljós spurðist fyrir um málið á dögunum en farið verði yfir málið í ráðuneytinu í dag.“

Það verður sem sagt farið yfir málið. „Það má vera“ að farið verði yfir þetta „óheppilega“ mál. Íslenskt fæðuöryggi. Íslenskur landbúnaður. Íslensk tollavernd. G. Bragi. Jón Bjarnason. Framsókn/Sjálfstæðisflokkur (og bráðum + Viðreisn/Björt framtíð). Andstæðingar ESB-aðildarviðræðna. Brún egg. Ég er alveg við það að detta í Lestargír Eiríks í Ríkisútvarpinu. Maður ælir. „Maður sést æla ofan á nafna sinn.“ Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks verpir brúnum eggjum. „Vorið færði mér óhugnanlegan hlátur fábjánans.“ (Mig grunar að þetta sé rangt munað hjá mér, en ég er með plástur á þumli vinstri handar, og hitti ekki nógu vel á lyklaborðið. Því er hyggilegast að setja punkt hér. Tvípunkt.)

25. nóvember 2016

Næsti kafli hefst á því að hópurinn sem þýddi ljóðaúrval Ewu Lipsku (ef manni leyfist að beygja nafn hennar) á íslensku var tilnefndur til þýðendaverðlaunanna í gær. Neyðarútgangur fékk með öðrum orðum fimm gular rósir (það eru myndir af þeim í einhverjum fjölmiðlum dagsins í dag). Hinn íslenski Pólverji Olga Holownia, okkar góði vinur, stjórnaði þessu öllu saman, og gerði sitt besta (sitt albesta) til að láta svo líta út fyrir að við hin, Áslaug Agnarsdóttir, Óskar Árni Óskarsson, Magnús Sigurðsson og ég, kynnum pólsku, sem við gerum í raun ekki, nema auðvitað Áslaug að einhverju leyti, í gegnum sína rússnesku. Samstarfið við Olgu, og Aðalstein Ásberg, hinn stórhuga útgefanda, var glimrandi fínt og skemmtilegt. Eins og ljóð Ewu. Ég ætla sjálfur að halda upp á þetta með því að fara upp í sveit. Í sumarhúsið. Vetraráform um sumarferðalag, svo maður vitni í G.eneral E.lectric. Eða myndi það vera öfugt: sumaráform um vetrarferðalag? Hinir þýðendurnir sem voru tilnefndir til verðlaunanna í gær í Borgarbókasafninu eru Ófeigur Sigurðsson, Sölvi Björn Sigurðsson, Sigurður Pálsson, Hallgrímur Helgason og Árni Óskarsson (sá sem ósjaldan er ruglað saman við Óskar Árna Óskarsson – og öfugt). Fólk verður sjálft að finna út hvaða verk þessir þýðendur þýddu; ég hef ekki tíma til að telja það upp.

24. nóvember 2016

Bókmenntaumfjöllun í jólabókaflóðinu (svona nokkurn veginn í hnotskurn – ég fékk þetta sent í tölvupósti, þetta kemur úr Morgunblaði dagsins í dag):

„Fléttan er vel úthugsuð og lesandinn fær innsýn í þankagang stjórnleysingja, sem aðhyllast djöflatrú. Sláturhús 5 eftir Kurt Vonnegut er nefnt til sögunnar, eflaust til þess að styrkja málstaðinn, en að sama skapi er skotið á góða fólkið, viðkvæmu ljóðskáldin, lýrísku smásagnahöfundana og mærðarlegu módernistana, „sem kjökra eins og sveitaprestar og skrifa stórkostlegar bækur sem enginn nennir að lesa en allir þykjast skilja“.

Sagan byrjar vel en heldur fer að kárna gamanið þegar kuklið og sálfarirnar ná yfirhöndinni. Hugsanlega höfðar þetta til þeirra sem trúa á spíritisma, en virkar frekar óraunverulegt hjá öðrum.“

… en virkar frekar óraunverulegt hjá öðrum!!! Þetta eru lokaorð dómsins, en fram að þeim hafði ekki verið vikið orði að kukli eða sálförum.

Guð minn góður. Ég þarf væntanlega ekki að taka fram um hvaða bók var verið að skrifa. Enska útgáfan myndi líklega kallast Black Magic. Ég held ég verði að halda upp á ársafmæli bloggsíðunnar (Kafla á dag) með því að gera krossmark. Ég veit bara ekki hvar ég á að gera krossmarkið. Ég ætla líka að skipta um nafn á síðunni. Nú á hún að kallast NÆSTI KAFLI. Ég treysti mér ekki lengur til að halda úti kafla á dag, jafnvel þótt ég hafi haft þann fyrirvara að stundum komi kaflarnir sjaldnar en það. „Næsti kafli“ merkir einfaldlega að hver kafli, eða hver færsla, sé næsta færsla, hvort sem daginn áður hafi birst færsla, eða daginn eftir muni birtast önnur færsla. Þetta held ég að henti mér afar vel, því það gerist svo oft að ég verð orðlaus, að minnsta kosti þegar kemur að því að tjá mig um eitthvað annað en það sem ég hef hugsað mér að setja í bók (og má þar af leiðandi ekki birta áður en að útgáfu bókarinnar kemur). Núna – bara rétt áðan – langaði mig til dæmis að tjá mig eitthvað um stjórnmálaflokkinn Viðreisn, en um leið og mig langaði til þess hvarf löngunin. Í staðinn ætla ég að rifja upp fyrstu færsluna sem birtist á þessu bloggi mínu, fyrir ári síðan; hún tengdist bókinni sem ég var að kynna á þeim tíma, Sögumanni:

G er eini stafur stafrófsins sem verður að orðinu ég, lesi maður hann aftur á bak.

23. nóvember 2016

Enn hef ég ekki ákveðið hvað skal gera við þessa heimasíðu (sem má víst ekki kalla heimasíðu, er mér sagt; mér skilst að það eigi að kalla þetta vef – sem mér finnst sjálfum frekar óþægilegt orð); ég veit sem sagt ekki hvað ég á að gera við þennan vef (eða heimasíðu) þegar hann (eða hún) verður eins árs á morgun. Ég er samt kominn með hugmynd, að minnsta kosti að yfirskrift. (Yfirskriftin skiptir alltaf mestu máli; hún stjórnar því sem raðast undir.) Fyrir stuttu var ég eitthvað að ræða við stjórnanda annarrar „heimasíðu“, Ráðlags jazzskammts, og við urðum sammála um það að tenórsaxófónleikarinn Charlie Rouse, sá sem spilaði mjög lengi með kvartett Thelonious Monk (allavega á flestum Columbia-plötunum), hefði ef til vill ekki verið rétti saxófónleikarinn fyrir Monk, þótt hann hljómi oft mjög smart. Það hefði verið gaman að fá fleiri upptökur með Monk og Coltrane saman. Allt of lítið til af þeim. (Eins og einhver skrifaði í kommentin á youtube: Eins og Beethoven og Mozart saman …) Hér eru þessir frábæru Carnegie Hall-tónleikar sem lágu óútgefnir í næstum heila öld:

En sá saxófónleikari sem mér finnst einna mest gaman að heyra með Monk er Johnny Griffin. Þeir spiluðu eitthvað saman með Art Blakey og Sendiboðum hans, en hér eru þeir á Five Spot-klúbbnum árið 1958 – þetta eru svakalega fínar upptökur:

22. nóvember 2016

Uppáhaldsbrandarinn minn í íslensku sjónvarpi:

Svo sé ég á netinu að Einar Örn (fyrrverandi eiginmaður minn) rifjar upp að fyrir 30 árum, upp á dag, kom út litla platan með laginu Ammæli. Ammæli á því 30 ára ammæli í dag.

Eftir tvo daga á þessi vefsíða mín eins árs afmæli. Ég fattaði það í gær. Og ég þarf að taka ákvörðun um hvort ég hætti mér út í annað ár af því sama. Ég er að hugsa um að „gera breytingar“, eins og það er orðað á mínu heimili. Ég hef tvo daga til að ákveða í hverju þær breytingar muni felast. En þangað til: uppáhaldslínur úr nýlegu ljóðasafni:

Tómu herbergi

var komið fyrir í myrkri

íbúðarhússins.

(Ewa Lipska, úr ljóðinu Enginn, þýð. Olga Holownia)

21. nóvember 2016

Það var virðingarvert að borða hollan mat og rækta hann í garðinum en það var samt eitthvað bælandi og heft við það að fylla alla daga svona mikilli dýpt. (Sölvi Björn Sigurðsson, Blómið – saga um glæp)

18. nóvember 2016

Eitthvað svipað þessu leið mér þegar (og áður en) ófreskjan frá New York var kosin forseti:

“Disgusted as I am with Donald Trump, I hope that precisely the shock of electing him will maybe trigger some restructuring of the entire political space”….. (Slavoj Žižek)

Þráin eftir að allt fari úrskeiðis er líka þráin eftir hinu. Amen. Nú á bara eftir að velja mynd:

17. nóvember 2016

Nú langar mig bara til að vitna í hið stórfína þakkarávarp Sigurðar Pálssonar í tilefni af verðlaunum Jónasar Hallgrímssonar í gær:

„Með því að berjast fyrir hinni skáldlegu vídd tungumálsins þannig að fólk verði virkir notendur, skapandi lesendur og túlkendur tungunnar, og jafnframt með því að læra önnur mál, með öllu þessu erum við ekki bara að berjast gegn hinni eitruðu einsleitni heldur í raun beinlínis að hjálpa til við að byggja upp lýðræðislegt samfélag.“

Hin eitraða einsleitni … Það finnst mér vel orðað. Óvinur número uno. Og número dos ekki síður: sérhagsmunasamtök í stjórnmálum.

14. nóvember 2016

Nú veit ég ekki hvort maður hefur leyfi til að segja frá því sem gerist á facebook, sé maður ekki skráður þar inn sjálfur, en ég frétti af því að Ari Eldjárn grínisti hefði rekið augun í myndina sem fylgdi þessum bókardómi í DV og sagt frá því á facebook að hann hefði eitt augnablik haldið að myndin væri af Brynhildi Guðjónsdóttur leikkonu. Hann er ekki sá fyrsti sem ruglast. Og ekki númer tvö eða þrjú. Kannski mátti ég ekki segja frá þessu, en ég mátti til. Þó ekki væri nema til að ýta burt þeirri freistingu að láta einhver orð falla um þau orð sem þegar hafa fallið um Bjarta framtíð og fundina sem þeir sitja þessa stundina. Myndefni dagsins (fyrir utan myndina sem fylgdi dómnum hér fyrir ofan) er af samskonar plötuspilara og ég átti þegar ég var unglingur í unglingaherberginu mínu. Ég fann þetta á bland punktur is, og dauðlangar til að eignast svona aftur. En mun ekki láta það eftir mér. Samt myndi þessi græja nýtast mjög vel sem vinnugagn í tengslum við verkefnið sem ég vinn að; ég gæti meira að segja skráð hana í bókhaldið sem kostnað. En samt. Ég ætla að láta mér nægja að horfa (og hlusta ekki á gömlu vínilplöturnar sem ég geymi í geymslunni).

11. nóvember 2016

Ein af sterkustu minningum mínum frá útlöndum er sú að hafa séð Leonard Cohen á sama hóteli og ég dvaldi á (ásamt hinum Sykurmolunum) í New York árið 1988. Hótelið var Mayflower við Central Park West. Hann sat við gluggann á kaffiteríunni eða í lobbíinu, ég man ekki alveg hvort var; hann var í svargráum jakkafötum, og minnir mig svartri skyrtu eða rúllukragapeysu. Mjög smartur og elegant. Mér finnst reyndar svolítið skrítið að þessi minning sé jafn sterk og hún er, því ég hef aldrei haft mikil kynni af Leonard Cohen sem tónlistarmanni, hann hefur aldrei höfðað sérstaklega til mín. En þetta var í fyrstu heimsókn minni til Ameríku, og myndin af Cohen, þar sem hann sat þarna í sínum fallegu jakkafötum, hefur eflaust greipst í huga minn vegna þess að mér fannst að svona ættu menn að klæða sig. Og mér finnst það enn. Í næstu eða þarnæstu heimsókn minni til New York eignaðist ég reyndar jakkaföt ekki ósvipuð þeim sem Leonard Cohen klæddist þarna á Mayflower-hótelinu. Ég keypti þau samt ekki. Ég fékk þau frá starfsmanni á hótelinu sem við dvöldum á í þeirri ferð, Morgans-hótelinu á Madison Avenue. Starfsmennirnir voru allir klæddir sams konar fötum; mjög elegant, svargráum jakkafötum, sem eins og hótelið, voru afar fallega hönnuð, án þess þó að manni dytti í hug að nota orðið hönnun yfir þau. Einhvern veginn komst ég að því að það stæði til að endurnýja fatakost starfsmanna hótelsins – hvernig í ósköpunum komst ég að því? – og það varð úr að ég skipti við einn þeirra á glænýjum Sykurmolajakka (ég veit það hljómar fáránlega: það var nýbúið að framleiða einhverja voðalega popparajakka á okkur popparana, með nafni hljómsveitarinnar og eflaust einhverjum fleiri upplýsingum saumuðum í efnið, ég man það ekki alveg); ég skipti sem sagt á þeim jakka (sem starfsmanninum fannst ógurlega fínn og spennandi) og búningnum hans, svargráu Morgans-fötunum. Þetta eru einhver bestu viðskipti sem ég hef átt. Og líklega bestu föt sem ég hef átt sömuleiðis. Ég notaði þau mjög lengi, í nokkur ár, eða þar til buxurnar urðu eftir – þær gleymdust – í einhverri rútunni sem keyrði okkur milli borga í Evrópu. Jakkinn nýttist þó eftir það. En hvað með hótelið? Morgans er ennþá til, þótt eitthvað hafi útlitið breyst. Sömu sögu er ekki að segja um Mayflower-hótelið; það er horfið. Og núna er Leonard Cohen allur. Þegar ég fletti upp á netinu Leonard Cohen og Mayflower, þá birtist mynd af honum sitjandi við glugga á hótelinu, mynd frá 2001. Hann hefur sem sagt bókað sig aftur inn á hótelið við Central Park. En þótt ég sé ekki aðdáandi Leonards Cohen númer eitt (mig grunar reyndar að aðalástæða þess sé sú að ég á mjög erfitt með hversu framarlega rödd hans er alltaf höfð í hljóðblönduninni – ég veit: ekki mjög sannfærandi ástæða), þá finnst mér mjög leiðinlegt að hann sé dáinn. Það er sorglegt þegar svona sterk element hverfa úr heiminum. Og mér verður hugsað til annars Kanadamanns, Rufusar Wainwright. Rufus á barn með dóttur Cohens, Lorca Cohen. Og þeir voru góðir vinir, Leonard og Rufus. En áður en ég hætti, þá er hérna smá meira slúður: mér skilst að forræði dóttur Lorca og Rufusar, Viva Katherine Wainwright Cohen, sé bæði hjá móðurinni og Rufus og eiginmanni hans. Slúður lokast. Nú er bara spurning hvort maður dustar rykið af tónlistarmanninum og semur lag sem heitir Mayflower Hotel (því enn hef ég ekki reynslu af því að gista á Chelsea Hotel). Lagið gæti líka heitið Morgans Hotel. Það myndi fjalla um jakka. Popparajakka og jakkaföt.

Leonard Cohen, the influential singer-songwriter, at the Mayflower Hotel by Central Park in New York 2001. Photograph: Suzanne DeChillo/The New York Times

10. nóvember 2016

Béla dagsins:

 

 

Enska orðið crispy þýðir ekki bara stökkur eða ferskur, heldur líka ótvíræður og afdráttarlaus. Og gneistandi. Stundum verður maður að reiða sig á orðabókina. Og Bartók!