20. ágúst 2017

Nú líður mér svolítið eins og ég sé að skrifa í dagbók (moi – nýbúinn að lýsa því yfir að þessi bloggsíða sé ekki dagbók), en svo bar við að íbúar fjármálahverfisins í 105 lögðu leið sína í nýopnaða Mathöll á Hlemmi í gær. Við fórum í okkar fínasta púss, enda Menningarnótt í borginni (eini dagur ársins sem gengur undir nafninu Nótt), og við gengum sem leið lá niður á Hlemm. (Gott ef ég tók ekki svarta innkaupapokann minn með, ef svo færi að við keyptum eitthvað í Mathöllinni – ég hafði séð fyrir mér fullan poka af fersku grænmeti, og kannski nýveiddan hnakka af þorski líka.) Nú, svo er ekki meira með það: við gengum inn í Mathöllina, og höfðum ekki verið þar nema hálfa mínútu eða svo, þá hittum við fólk sem við þekktum. Eftir að hafa spjallað við fólkið (meðal annars um Mathöllina) hittum við fleira fólk sem við þekktum, og eftir að hafa spjallað við það fólk (ekki þó um Mathöllina – í þetta sinn var umræðuefnið bækur og bókaútgáfa), hélt áfram að dúkka upp fólk sem við þekktum – það varð eiginlega ekkert lát á þessu; við höfðum ekki nokkurt næði til að virða fyrir okkur innviði Mathallarinnar. Ég nefndi áðan að við hefðum rætt um Mathöllina við fólkið sem við hittum fyrst eftir að við komum inn; en líklega er það ekki alveg rétt, því við höfðum í raun ekki myndað okkur neina skoðun á því sem fyrir augu bar (auk þess sem við höfðum hvorki haft tíma né næði til að virða það fyrir okkur). Það vildi síðan svo til að síðustu manneskjurnar sem við töluðum við í þessari heimsókn okkar í Mathöllina voru á leið út úr Höllinni; og einhvern veginn atvikaðist það svo að við urðum þeim samferða út um dyrnar, og vorum allt í einu komin niður að Snorrabraut þegar við gerðum okkur grein fyrir að Mathöllin væri að baki, að þeirri heimsókn væri lokið. Svo héldum við áfram niður Laugaveginn, þar sem við sinntum einu litlu erindi, áður en við snerum aftur, í þetta sinn norður eftir Snorrabrautinni, og framhjá Lögreglustöðinni og Kínverska sendiráðinu. (Gaman að geta þess að við sáum einmitt lögreglustjórann í Reykjavík inni í Mathöllinni; hún var þar í fylgd annarra lögreglumanna, væntanlega að ganga úr skugga um að allt gengi vel fyrir sig. Og rétt að geta þess líka – fyrst ég nefndi Kínverska sendiráðið – að við sáum enga Kínamenn í Mathöllinni.) En eftir á að hyggja – og þrátt fyrir að við næðum ekki að horfa mikið í kringum okkur í Mathöllinni – vaknaði sú spurning í hugum okkar hvort Mathöllin væri rétta nafnið yfir þá starfsemi sem nú hafði verið ýtt úr vör í gamla strætóhúsinu við Hlemm. Svarti innkaupapokinn minn hefði ekki komið að miklum notum þar inni, jafnvel þótt við hefðum haft allan tímann í heiminum til að skoða okkur um og versla. Jú, þarna voru hinir og þessir veitingastaðir, og ísbúð og vínbar (og salernisaðstaða fyrir túristana), en ég varð ekki var við að matur væri seldur, nema þá í formi eldaðra rétta og smurbrauðs. Ekkert grænmeti. Enginn nýveiddur þorskhnakki. Bara kælt hvítvín, danskt smurbrauð af fínni gerðinni, og bjór úr glansandi nýjum dælum. Það vantaði bara þægilega tónlist, til dæmis „djass af þeirri gerðinni sem ljúft er að hafa á fóninum yfir kvöldmatnum“. Ég veit að ég var rétt í þessu að segja frá því að við hefðum gengið niður Snorrabrautina, og þaðan framhjá Lögreglustöðinni og Kínverska sendiráðinu, en það er ekki rétt: ég sagði það bara til að geta komið hér að lögreglustjóranum í Reykjavík (sem þó er alveg satt og rétt að við sáum í Mathöllinni) og Kínverska sendiráðinu (ég er með Kínverska sendiráðið á heilanum, það játast hér með). Sannleikurinn er sá að við gengum frá Laugaveginum upp í Skipholt, því í Skipholti er Bónusverslun, og þar er einmitt selt grænmeti (að vísu ekki nýveiddur þorskhnakki). En talandi um Bónus og grænmetið þar, þá hitti ég manneskju á föstudaginn sem sagði mér svolítið um grænmetið í Bónusbúðunum. Þessi manneskja þekkir aðra manneskju, og síðarnefnda manneskjan þekkir Englending sem vinnur við að selja grænmeti til annarra landa. Englendingurinn sagði síðarnefndu manneskjunni frá því að hann seldi íslenskum svínaframleiðanda grænmeti (fóður handa svínunum); þetta fyrirtæki væri með bleikt svín í lógóinu sínu … Það kom í ljós að hinn íslenski viðskiptavinur Englendingsins var Bónus, og að grænmetið sem Bónus keypti af honum var (í skilningi Englendingsins) dýrafóður. Þannig að við, íbúarnir í fjármálahverfinu, fórum í Bónus á Menningarnótt (eftir að hafa verið í Mathöllinni), til að kaupa grænmeti ætlað svínum, vegna þess að í Mathöllinni var ekki selt grænmeti, eins og við höfðum látið okkur detta í hug að væri gert, áður en við fórum þangað. En varð okkur meint af svínafóðrinu? Nei. Næstum sólarhringur er liðinn frá því við neyttum þess, og ekkert bendir til annars en að grænmetið í Bónus nýtist í manneldi líka. (Og hvað segir það okkur – um okkur sjálf?) En hefði ég ekki þegar verið búinn að kaupa mér bjór í Vínbúðinni fyrr um daginn (til að hafa á Menningarnótt – fyrir gesti, það er að segja), þá hefði ég getað fengið svoleiðis í Mathöllinni – þar flaut bjórinn út um allt; þar var meira að segja lykt af humlum í loftinu; ég fann það á meðan ég talaði við allt fólkið sem við hittum.

16. ágúst 2017

40 ár síðan Elvis dó. Og sirka jafn langt síðan David Bowie gaf út „Heroes“. Og 40 ár sömuleiðis liðin frá pönksumrinu í London. Fyrst þetta er orðin ein allsherjar tónlistarfærsla, þá er ekki úr vegi að rifja upp nokkur orð úr jazzgagnrýni Fréttablaðsins frá því í morgun: „Ef finna má að einhverju er það helst skortur á ljóðrænu. Lítið var um djass af þeirri gerðinni sem ljúft er að hafa á fóninum yfir kvöldmatnum.“ Ég hafði verið að hugsa um að láta fylgja þessari færslu tóndæmi frá Elvis eða Sex Pistols, en nú finnst mér einhvern veginn meira við hæfi að velja eitthvað sem tengist upprifjun minni á jazzgagnrýni morgunsins í Fréttablaðinu (fyrst sú upprifjun kom á eftir spjallinu um Elvis og pönksumarið 1977), eitthvað sem gæti líka nýst sem tónlist til að láta fylgja kvöldverði dagsins. Mér datt fyrst í hug John Zorn, en ákvað síðan að hafa það Albert Ayler:

15. ágúst 2017

Á dauða mínum átti ég von (og á enn) – en ekki því að við Hjörleifur Guttormsson yrðum sammála um nokkurn hlut. En nú hefur það gerst; ég las um það í Fréttablaðinu í morgun. Það vill nefnilega svo til að hið skelfilega fyrirbæri, sjómannsmyndin á vegg Sjávarútvegshússins, er horfið af veggnum, og ekki nóg með það: Hjörleifur Guttormsson, sem býr við Vatnsstíginn, rétt hjá Sjávarútvegshúsinu, fagnar því að sjómaðurinn hefur verið málaður af veggnum. Það segir í frétt blaðsins að Hjörleifur hafi verið hávær andstæðingur sjómannsins. Ég hef sjálfur verið þögull andstæðingur sjómannsins (hingað til); ég hef blótað í hljóði í hvert sinn sem sjómaðurinn á veggnum hefur lent í sjónlínu minni, rétt eins og ég hef blótað (og stundum upphátt) þegar ég horfi á myndirnar á húsaveggjunum í Vesturbænum, t.d. við Seljaveg. Þetta er alger hörmung. Þetta er versta tegund af kitsi. Ekki það að myndirnar séu ljótar í sjálfu sér, þær eru alls ekki illa gerðar (og hugurinn á bakvið þær eflaust ekki vondur heldur) en „drengurinn með tárin“ á ekki heima þar sem ekki verður hjá því komist að taka eftir honum – hann á auðvitað helst heima einhvers staðar bakvið hurð. Gott hjá þér, Hjörleifur. Kannski hefur Hjörleifur sjálfur fyrirskipað að myndin af sjómanninum yrði máluð burt, því enginn vill kannast við að hafa gert það. Ef svo er, þá endurtek ég: Gott hjá þér, Hjörleifur, maður á að taka málin í sínar hendur, ef enginn annar nennir að standa í því. Einu sinni vann ég í fiski á Neskaupstað. Það var árið 1981, og þá var Hjörleifur Guttormsson iðnaðarráðherra. Ég man eftir því einn daginn þegar hann kom akandi á gljáfægðum Mercedes Benz (væntanlega í aftursætinu) inn á bryggjusvæðið fyrir framan frystihúsið. Svo steig hann út úr bílnum. Og við fiskvinnslufólkið horfðum á hann. Þarna var hann á sínum heimavelli, í Litlu-Moskvu. Gott ef einn starfsmaðurinn í frystihúsinu var ekki kallaður Stalín (sá sem fór alltaf á klósettið kl. tólf á hádegi – alltaf á slaginu). En á Neskaupstað 1981 var engin mynd af sjómanni máluð á fimm hæða háan húsvegg. Þar var heldur ekki mikið um fimm hæða hús. Og þess vegna gat Hjörleifur horft í kringum sig án þess að láta eitthvað svoleiðis fara í taugarnar á sér. Og við í frystihúsinu gátum fylgst með Hjörleifi stíga úr Benzinum, án þess að eitthvað í umhverfinu færi í taugarnar á honum, iðnaðarráðherranum úr Alþýðubandalaginu. En kannski fór eitthvað í taugarnar á honum, eitthvað sem hann sá þegar hann steig út úr bílnum. Kannski við, starfsmennirnir í frystihúsinu? Það var þó ekki að sjá að honum mislíkaði nokkuð þegar hann steig út úr bílnum. Ég man einmitt að okkur fannst reisn yfir honum, og bara sú staðreynd að við sæjum hann í eigin persónu stíga út úr ráðherrabílnum setti aukalit á daginn, og lyfti okkur upp. Ég held meira að segja að ég hafi sagt frá þessu í dagbókinni minni sem ég hélt á þessum tíma. En nú hef ég sagt frá þessu með Hjörleif og sjómannsmyndina hér í Næsta kafla, þótt Næsti kafli sé langt frá því að geta kallast dagbók. Og ég gleðst yfir því að við Hjörleifur erum sammála um að minnsta kosti eitt í lífinu: að svona myndir á húsveggjum borgarinnar, eins og af sjómanninum, eigi frekar heima bakvið hurð (t.d. úti á landi).

4. ágúst 2017

Í fyrsta ljóði bókar sem á að koma út í haust, Öfugsnáða (ég læt þetta hljóma eins og ég hafi ekki minnst á þennan bókartitil áður), þar lýsi ég trillu sem siglir á Rauðarárvíkinni, í átt að Sólfari Jóns Gunnars Árnasonar við Sæbrautina. Þessi trilla, og sigling hennar, er ekki eitthvað sem ég fann upp á sjálfur; ég sá hana fyrr í sumar; hún kom siglandi í átt frá Laugarnesinu, og hægði síðan ferðina þegar hún nálgaðist Sólfarið, eins og til að leyfa túristunum sem þar stóðu að mynda sig með símunum sínum. Það fyrsta sem mér datt í hug þegar ég virti þetta fyrir mér voru simpansarnir í dýragörðum stórborganna, þeir sem stilla sér upp við rimlana eða glerið, og gretta sig framan í fólkið sem hefur borgað sig inn í garðinn. Líklega mjög einkennilegt að fá þá mynd í hausinn við að horfa á veðurbarna trillu á kuldalegum haffleti. Mér datt líka í hug ljóð Rilkes um hlébarðann (eða Lébarðann, eins og Helgi Hálfdanarson hefur það). Þriðja hugdettan var síðan sú að festa þessa mynd af trillunni og túristunum í ljóð – að nýta þetta photo opportunity á annan hátt en að smella af, enda var ég ekki með myndavél á mér. Þannig að ég sagði frá þessu í ljóði. („So I wrote a book about it …“ eins og David Toop orðaði það í fyrirlestri sínum á Orðinu tónlist í Tjarnarbíói í kringum árið 2000.) En svo gerist það, að í gær, þegar ég hjólaði eftir Sæbrautinni í átt að miðbænum, tók ég eftir að sama trilla, sú sem ég hafði fest í ljóðinu, var á sama róli og fyrr í sumar, á nákvæmlega sama stað og hún er í ljóðinu. Hún hægði ferðina þegar hún nálgaðist Sólfarið, og dólaði sér síðan letilega fyrir framan túristana með myndavélasímana. Ég vissi ekki hvað mér átti að finnast um þetta. Allt sem gerist oftar en einu sinni á auðvitað minna erindi í ljóð en það sem gerist bara einu sinni; en svo ákvað ég með sjálfum mér að þetta væri staðfesting á því að ljóðið segði satt og rétt frá, að líkingin við simpansana í búrunum ætti rétt á sér. Skrítið orðalag, að líking „eigi rétt á sér“ … Núna er ég á einhverjum villigötum. Og þá er líka best að setja punkt. Færsla dagsins í dag átti upphaflega að fjalla um forsætisráðherra Íslands, en skynsemin varð reiðinni yfirsterkari, og þess vegna fór ég að hugsa um simpansa og lébarða. Og núna er allt í einu komin verzlunarmannahelgi.

3. ágúst 2017

Fyrir ekki svo löngu pikkaði ég inn ljóð Harrys Martinson, Sæsímaskip, og setti hér á heimasíðuna, og lét fylgja þá yfirlýsingu að þetta ljóð hefði á sínum tíma gert mig að sósíalista; það hafi síðan nýlega aftur gert mig að sósíalista, eftir að ég hætti að telja mig vera slíkan. Sé það rétt að ég sé orðinn sósíalisti aftur, þá er auðvitað líklegast að ég sé einhvers konar búbblusósíalisti, vel að merkja ekki kampavínssósíalisti (ég tími ekki að blæða í svoleiðis fínerí), heldur búbblusósíalisti – það er hægt að fá ágætis freyðivín fyrir minna en tvö þúsund krónur. En hvað sem því líður, þá langar mig núna, 3. ágúst, að pikka inn aðra þýðingu Jóns úr Vör á ljóði eftir Harry Martinson. Það ljóð er mér álíka minnisstætt og Sæsímaskip, enda eiga þessi tvö ljóð ýmislegt sameiginlegt (annað en að vera fín ljóðlist, og fallega þýdd af Jóni úr Vör). Ef ég væri ekki hættur að borða kjöt sé ég alveg fyrir mér að ég myndi fá mér búbblur með káetusúpunni sem kemur fyrir í ljóðinu hér á eftir, fyrst hún bragðast ekki betur en hún gerir. Ég sé reyndar líka fyrir mér að væri ég sveittur og sótugur, eins og sjómennirnir úti fyrir Koddhöfða, léti ég mig hafa það að slafra í mig kjötsúpunni, jafnvel þótt engar búbblur væru í boði.

 

SJÓFUGLAR

eftir Harry Martinson

 

Hugsanir okkar eru sjófuglar –

alltaf á flótta.

Á meðan við spænum kjötsúpu

í káetunni okkar úti fyrir Koddhöfða

dritar gamli vinurinn okkar sjófuglinn

á skalla Rokkalklettsins –

hins aldna vegprests í hafinu,

eða dottar eins og syfjaður lundi

með nýþvegið skyrtubrjóst

niðri við Ross-sundin,

ef hann þá ekki kurrar eins og vegmóð dúfa

í eyra Karenar, hennar Karenar minnar elskulegrar

í borgarstjóraeldhúsinu í Kjerneminde.

 

Hugsanir okkar eru sjófuglar

og ætíð fljúga þær frá okkur;

og við sitjum í káetunni hjá Koddhöfða,

sveittir og sótugir – og kjötsúpan –

ja, ef satt skal segja, þá gæti hún verið betri.

2. ágúst 2017

Þegar ég horfi af svölunum mínum (t.d. þegar ég ákveð að nú sé tími til að anda að sér hreinna lofti en því sem leikur um skrifstofuna), þá lít ég stundum í áttina til Hallgrímskirkju. Og hugsa um það sem gerist þar innandyra. Eða hugsa ekki neitt. En nú er svo komið að verið er að byggja íbúðablokk við Skúlagötuna, sunnanmegin við Fosshótelið í Þórunnartúni (stærsta hótel á landinu), og sú blokk á að vera tólf hæðir, samkvæmt upplýsingaskilti á girðingunni sem lokar af byggingarsvæðinu. Mér sýnist á öllu (meðal annars af því að bera saman þær hæðir sem þegar hafa risið í nýju byggingunni, og hæð Fosshótelsins, sem er, að mig minnir, sextán eða sautján hæðir, kannski átján) að nýja blokkin í Skúlagötunni muni á endanum taka af mér útsýnið yfir að Hallgrímskirkju. Hugsanlega mun þó spíran á henni – og krossinn ofan á – gægjast upp yfir tólftu hæðina. Það verður kannski til þess að þegar ég fer út á svalir (til að anda að mér hreina loftinu) hugsi ég frekar um hvað mögulega sé að gerast innandyra í nýju tólf hæða blokkinni í Skúlagötunni, en inni í Hallgrímskirkju. Kannski held ég bara áfram að hugsa ekki neitt. En þegar ég nefndi „tólf hæðir“ í upphafi þessarar færslu núna rétt áðan, þá grunaði mig að ég myndi freistast til að birta ljóð í lok færslunnar. Ég eiginlega vissi það. Hin raunverulega ástæða þess að ég nefndi Hallgrímskirkju og hálfu blokkina við Skúlagötuna (sem þeir segja að verði fullkláruð á næsta ári) er sú að mig langaði til að hafa lítið ljóð í færslunni. Færslan átti í upphafi bara að vera ljóð. Svo bættist hitt við, eins og í framhjáhlaupi. Ljóðið er úr bók sem kallast Fjórar línur og titill.

ÞRETTÁNDA HÆÐIN

 

Þegar ég fékk að vita að þeir ættu ekki herbergi

nema á tólftu og fjórtándu hæð,

spurði ég hvort þá þrettándu vantaði.

Nei, hótelið var ekki hærra en þetta.

23. júlí 2017 (aukafærsla)

Sem betur fer er ég þeirrar gerðar að geta viðurkennt eigin mistök. (Kannski ekki alltaf – viðurkenni það líka.) Og nú þarf ég að viðurkenna mistök af minni hálfu, mjög svo nýleg. Ég nefndi í færslunni rétt áðan að fyrrv. forseti Íslands hefði hallast í áttina að páfa – orðaði það meira að segja þannig að hann væri að detta á páfann – en það er heldur betur rangt: Ólafur Ragnar er við það að detta aftur fyrir sig (í áttina frá páfanum). Skil ekki hvernig eitthvað svona gat gerst fyrir mig, að muna ekki svona grundvallaratriði. En þá er það frá – mistökin viðurkennd.

23. júlí 2017

Ég þekki þessa tilfinningu frá því áður: maður gerir margar atrennur að því að loka ljóðahandriti; í einhver þrjátíu skipti (kannski bara tuttugu) er maður alveg viss um að heildin sé komin, en daginn eftir, jafnvel strax um kvöldið, kemur í ljós að sprunga er í heildinni – og hún lekur. Auðvitað á ljóðahandrit að leka; sprungurnar í því eru öndunin sem handritið þarf á að halda – og auðvitað er ég bara að nota þetta líkingamál til að reyna að vera smart. En einhver tilfinning er það sem segir manni að ljóðahandrit sé komið, og þurfi ekki á fleiri ljóðum að halda, eða fleiri breytingum. Og núna í dag gerðist þetta hjá mér, með handrit sem kallast Öfugsnáði. Það er langt síðan titillinn var ákveðinn, og líka langt frá því að fyrsta gerð var tilbúin – sú gerð líkist ekki mikið þeirri nýjustu – en ljóðið sem varð til í dag (helmingurinn af því undir stýri á leiðinni í Borgarfjörð) held ég að hafi skellt hurðinni á frekari breytingar (eða gerðir). Eftirlætis orðtækið á mínu heimili er „að gera breytingar“ (það kemur frá yngsta aðilanum, að vísu ekki dýrinu, „aðstoðarmanninum“, þeim sem í raun er yngsti aðilinn); en nú eru „breytingarnar“ að baki: Öfugsnáði verður eins og hann er núna. Og þá er ekkert eftir annað en að spila músík. Ég hafði verið að hugsa um að láta ljóðið frá í dag fylgja með í færslunni, en núna tími ég því ekki. Ég læt nægja að hafa titilinn: Eins konar millifyrirsögn. En hver verður músíkin? Hvað er við hæfi á skýjuðum, en mildum, sumardegi í Reykholtssveit? Á meðan ég velti því fyrir mér dettur mér í hug að hafa frekar myndskreytingu en músík (er aðallega að hugsa um myndina af fyrrv. forseta Íslands, þar sem hann dettur í áttina að páfa, á heimili páfa); en það er allt of freistandi að láta músík fylgja, fyrst maður hefur nefnt þann möguleika á annað borð. Hef ég einhvern tíma haft Juliu (beygist: Julia) Holter hér á heimasíðunni? Nei, ég held ekki. Ég hef vitnað í texta eftir hana, en aldrei haft tóndæmi. Ókei. Svo er ekki meira með það. Niðurstaðan er fengin: fyrst kemur myndin af hallandi forseta (fyrrv.), síðan Julia Holter:

 

21. júlí 2017

Fyrst ber að geta þess að eftirfarandi færsla átti að berast í gær, en vegna tæknilegs ómöguleika gat ekki orðið af því: fúnksjón (vef-eitthvað – kann ekki orðið yfir það) lá niðri. En nú er það komið í lag. Hlutirnir fara sjaldnast eins og maður ætlar. Um daginn (17. júlí) ætlaði ég að setja inn færslu um bíómyndina sem ég hafði séð daginn áður (tvisvar þann dag, svo því sé haldið til haga); en áður en ég vissi af (áður en hausinn kom nokkrum vörnum við) var ég farinn að tala um „klassík dagsins í dag á mínu heimili“ (jazzlag með Fo´tet Ralphs Peterson); og vegna þess að það verkefni var farið af stað fannst mér erfitt að hætta við (enda alveg þess virði að minnast á Fo´tet Ralphs Peterson). Bíómyndin sem ég ætlaði að segja frá er hins vegar argentísk og heitir Relatos salvajes (Wild Tales). Hún er eftir ungan leikstjóra og handritahöfund, Damián Szifron, og framleiðandi er Pedro Almodóvar. Ég veit fullvel að ég er ekki að færa einhverjar nýjar fréttir úr kvikmyndaheiminum – ég hefði fyrir löngu átt að vera búinn að sjá þessa mynd – en mér finnst stór ástæða til að segja frá henni, því mig grunar að lesandi þessarar síðu hafi ekki séð hana. Trylltar sögur (eða hvernig sem maður kýs að snara hinum lýsandi titli yfir á Old Norse) segja sex mismunandi langar sögur um hefnd. Þessar sögur, og hvernig þær eru sagðar, eru stórhættulegar (í merkingunni gagnlegar) fyrir höfund; ekki bara höfund eins og mig – mikið gæfi ég annars fyrir að vita hvers konar höfundur ég er – heldur kannski sérstaklega aðra kvikmyndahöfunda en Damián Szifron. Ég veit ég sagðist ætla að „segja frá“ þessari mynd – og var þá eflaust að hugsa um að vitna í eitthvað úr henni, eða tjá mig um efnið, osfrv. – en nú finnst mér eins og slíkt væri illa gert gagnvart lesanda síðunnar (ef hann hefur ekki þegar séð myndina). Það nægir að nefna nafn hennar; og ég treysti því að lesandinn taki mark á mér þegar ég lýsi því yfir að þetta sé bíómynd sem maður verður að sjá. Eins og í flestum smásagnasöfnum eru sögurnar misgóðar, eða misáhrifamiklar, en allar sex eru svo vel skrifaðar og útfærðar, að maður fær aldrei á tilfinninguna að einhver þeirra hefði mátt missa sín. Það var bara ein önnur bíómynd sem kom upp í hugann þegar ég horfði á þessa mynd, og það var Vofa frelsisins eftir Buñuel. Ekki bara vegna þess að þar eru sagðar nokkrar ólíkar sögur, heldur er eitthvað skylt með geggjuninni og húmornum í þessum tveimur myndum. Fimm stjörnur (sex danskar). Núna er aftur á móti komin upp sama staða og fyrir fjórum dögum, þegar ég ætlaði að segja frá Relatos salvajes, en sagði í staðinn frá Fo´tet Ralphs Peterson – ég ætlaði mér nefnilega í dag að tala um kvikmyndaáhorf gærkvöldsins. Sem var Clockwork Orange (enduráhorf). Og reyndar ætlaði ég líka að segja frá tónlistarneyslu minni í gærkvöldi, áður en ég horfði á Clockwork Orange. Ég hlustaði nefnilega á tvær hljómplötur sem ég hef ekki heyrt lengi í heild sinni: ´Heroes` og Lodger með David Bowie. Þær voru þó ekki hugsaðar sem upphitun fyrir mynd Kubricks; ástæðan fyrir því að ég setti þær á fóninn (eða í slíðrið) var sú að fyrr um daginn fékk ég í pósti bókina Low eftir rithöfund sem heitir Hugo Wilcken; bók sem eins og nafnið bendir til fjallar um plötuna Low eftir David Bowie. Líkt og með Trylltar sögur Damiáns Szifron ætla ég að halda aftur af mér með að lýsa þessum plötum öllum – það er búið að lýsa þeim nógu oft, þótt þeim sem það hafa gert hafi láðst að fjalla af sanngirni um mikilvægan þátt bassaleikarans George Murray og trommuleikarans Dennis Davis. Reyndar voru þeir tveir, George og Dennis, ásamt gítarleikaranum Carlos Alomar, teknir svolítið fyrir í annarri bók sem ég las um daginn, On Bowie eftir tónlistarskríbentinn Rob Sheffield; og mér sýnist að í bók gærdagsins, Low (sem ég er ekki byrjaður að lesa) sé sérstaklega fjallað um hversu stórt og mikið hlutverk George, Dennis og Carlos leika á þessum dásamlegu plötum Bowies. En hvert er ég eiginlega kominn? Af hverju er ég að segja frá þessu? Ég veit ég er svolítið upptekinn af tónlist áttunda áratugar síðustu aldar í augnablikinu – það hefur að gera með bókina sem ég er að skrifa (sem kemur út á næsta ári, ekki á þessu, eins og upphaflega stóð til) – en ég verð samt að stilla mig af í að fjalla um músík, því ég hef ekki hundsvit á músík. Nú finnst mér ég þurfa að endurtaka: hvar var ég staddur? Clockwork Orange. Ég treysti mér ekki að tala um þá mynd, nema að minnast á (sem ég mundi ekki eftir frá því ég sá myndina fyrir sirka 40 árum) að gæludýr hrottans Alex DeLarge heitir Basil. En Basil hans Alex er ekki köttur, eins og kötturinn sem ég þekki (og heitir einmitt Basil), heldur snákur. Nóg um það. Af því ég nefndi David Bowie hérna áðan, þá rifjast upp fyrir mér að ég hafði um daginn ætlað mér að setja hjer á síðuna (ansi margt sem ég hef ætlað að setja hér á síðuna!) lagið I took a trip on a gemini spacecraft, af plötunni Heathen, ekki bara til að koma því lagi að sérstaklega, heldur til að benda á frumútgáfu þess, með Legendary Stardust Cowboy. Auglýsingafólk talar oft um „epli og appelsínur“ – mér varð hugsað til þeirrar klisju þegar ég heyrði Legendary Stardust Cowboy flytja þetta lag sitt, sem David Bowie gerði síðan að sínu. Þetta er ansi áhugavert. Gjörið svo vel. Fyrst Legendary Stardust Cowboy:

Svo David Bowie:

 

 

17. júlí 2017

Ég veit að það er ekki liðinn mánuður, en samt. Síðast leið mánuður. Og ég var um daginn að því kominn að gefa Næsta kafla nýtt heiti: Kafli á mánuði. En núna er ég hættur við það, enda færsla dagsins afar brýn; hún þolir ekki nokkra bið; hún snýst um það að spila klassík dagsins í dag, sautjánda júlí – klassík dagsins í dag á mínu heimili, það er að segja. Klassíkin er í flutningi Ralphs Peterson, eða Fo´tets Ralphs Peterson, eins og hann kallar hljómsveitina á plötunni. Platan heitir Ralph Peterson presents the Fo´tet, en ekki spyrja mig hvað „Fo´tet“ á að þýða; ég veit það nefnilega ekki, og hef ekki tíma til að fletta því upp. Tónsmíðin kallast Urban Omen, og er eftir víbrafónleikara Fo´tetsins, Bryan Carrott. Aðrir í hljómsveitinni eru Don Byron, sem spilar á klarinett og bassaklarinett, og bassaleikarinn Melissa Slocum. Ég keypti þessa plötu í Woodstock í New York-fylki árið 1991, á meðan ég var í hljóðveri að taka upp músík með allt annarri hljómsveit, í Bearsville-hljóðverinu. (Sé Bearsville-hljóðverinu flett upp á netinu kemur í ljós að það er ekki lengur til. Sem er alger synd; ég væri alveg til í að vera í nýrri hljómsveit – samt ekki þeirri gömlu – bara til að fá að dvelja í Bearsville aftur.) Ralph Peterson og Fo´tet hans (þetta er að verða býsna þjált nafn, Fo´tet) tóku upp sína plötu sömuleiðis í New York, í A & R Recording, árið 1989. En svo er ekki meira með það – hér er Urban Omen, með Fo´tet Ralphs Peterson:

26. júní 2017

Það er alger tilviljun að kaflinn á undan kafla dagsins hafi sama númer, 26: 26. maí / 26. júní. Ég veit ég þarf ekki að taka fram að ekkert í heiminum er tilviljun; en þetta með töluna 26 var það samt: ég hafði ekki hugsað mér að láta mánuð líða milli færslna. Nú verð ég reyndar aðeins að hafa mig hægan, því sá sem hefur legið kyrr í svona langan tíma, hann á ekki að hreyfa sig mjög snöggt. Á sama hátt og manneskja sem hefur reikað um vatnslaus í eyðimörkinni í nokkra daga, hún á að fara varlega þegar hún loksins kemst í vatn; hún á bara að fá sér nokkra dropa. Ég var eitthvað að hugsa um að minnast á ljóðabókina sem á að koma út næsta haust – til að hrinda kynningarstarfinu af stað, langt á undan öllum hinum sem hyggja líka á einhvers konar kynningarstarf – en eftir nánari umhugsun (ég tala nú ekki um eftir þetta sem ég sagði um eyðimörkina og vatnið og allt það), þá hef ég ákveðið að fara hægt í sakirnar. Ég var búinn að ákveða að tala sérstaklega um eitt ljóðið í bókinni, Næturpóstana, sem ég síðan kippti út úr handritinu, eftir ábendingar um að það ljóð gæti meitt bæði mig og yrkisefnið; en það verður að bíða betri tíma. Að vísu er annað ljóð með sama titli komið inn í handritið (í þetta sinn með litlu n-i: næturpóstarnir), og þar er í einni línunni vísað til gömlu Næturpóstanna (með hástafnum), án þess þó að lesandi ókunnugur gömlu Næturpóstunum fái nokkra hugmynd um hvert inntak þeirra var – og er (því einhvern tíma verða Næturpóstarnir með háa n-inu sendir af stað – ég þarf bara að bíða eftir rétta augnablikinu). Nú finn ég hversu mikið hin snögga (og óundirbúna) hreyfing þess sem hefur setið of lengi kyrr tekur í; ég verð að passa mig á að droparnir verði ekki að heilum sopa. Ég ætla að láta aðstoðarmann minn, Basil Hallvarð, sjá um myndefnið að þessu sinni. Það er mynd af honum sjálfum:

26. maí 2017

„But now old friends are acting strange …“ Hvað er það með þetta lag Joni Mitchell, Both sides now? Ég heyrði það fyrst með Frank Sinatra, þegar ég var sirka 12 eða 13; pabbi og mamma áttu plötu með honum, sem ég spilaði á Telefunken-spilaranum í stofunni. Þetta var sem sagt kammermúsík þeirrar stofu, og þess tíma. Ég held ég hafi næst heyrt það með Joni Mitchell sjálfri, á tónleikaplötu sem ég átti með henni, Miles of aisles – mjög fín útgáfa – en svo þegar hún syngur lagið á plötunni Both sides now, árið 2000, sem hún gerði með 70 manna strengjasveit og Wayne Shorter, orðin aðeins eldri en hún var, er maður alveg varnarlaus. Og maður hugsar: hvaða önnur lög hafa svipuð áhrif og þetta lag? Kannski Moon River. Kannski Now my heart is full. Eða It´s raining today? „But now old friends are acting strange …“ Þetta er ein af þessum ógleymanlegu línum í sönglagi, í sama flokki (svo ég haldi áfram flokkuninni) og „í dögum hvarf hún inn um aðrar dyr“. Eða „Tell all of my friends / I don´t have too many …“ En nú er ég farinn. Það er að segja: minn ytri maður er á leiðinni annað. Í ferðalag. Ferðaferð, eins og söngdúettinn Kleópatra söng. Ég horfi með tilhlökkun og hryllingi til þess að vera ekki með tölvu í tæpa viku – mest þó tilhlökkun. Ég fékk fjóra fyrstu þættina af nýju Twin Peaks-seríunni í gær inn í tölvuna mína (eftir ólöglegum leiðum, en með því loforði gagnvart sjálfum mér að síðar muni ég kaupa þá), en ég náði ekki að horfa nema á tæpa tvo. Restin verður það að bíða, þangað til ég kemst aftur í tölvuna. Og minn innri sem ytri maður bíður spenntur eftir framhaldinu – framhaldinu almennt. (Hljómar soldið eins og ég sé að gefa þessari kveðju einhverja extra vigt …)

 

24. maí 2017

Þá er ég kominn úr Reykholtssveitinni. Það eru næstum tvær vikur síðan. Reyndar fór ég aftur þangað í millitíðinni – það gerist nefnilega flest í millitíðinni; það er þá sem hlutirnir gerast. Og í þessari millitíð hef ég eignast starfsfélaga – ég hef ekki haft starfsfélaga í að minnsta kosti hálfan annan áratug. Hann heitir Basil. Hann situr á skrifborðinu mínu, oftast á hvítum, útkrotuðum örkunum – hann vill ekki að ég sjái hvað stendur á þeim – og þegar ég þarf að sjá hvað stendur á þeim færi ég Basil yfir í stólinn á móti skrifborðinu, hinum megin í herberginu, og yfirleitt sættir hann sig við það. Hann vinnur þá bara þaðan. Basil fór til læknis í gær. Það var fyrsta heimsókn hans til læknisins. Hann fékk sprautu. Og var neyddur til að kyngja lítilli töflu. Svo fékk hann eins konar fótsnyrtingu. Heimsóknin til læknisins var svolítið ferðalag fyrir Basil, en hann jafnaði sig. (Sagði ekki eitthvert ísl. skáld að lífið gengi út á það að jafna sig?) Ég er sjálfur á leiðinni í ferðalag næstu helgi, en þegar ég kem aftur heim, þá er ég að hugsa um að horfa á einn eða tvo þætti af Fawlty Towers með Basil. Ég er ekkert viss um að hann hafi gaman af þeim. Og kannski leigi ég James Bond-mynd með Roger Moore, með það fyrir augum að minnast leikarans. Þegar fréttin um andlát hans birtist í fyrradag fannst mér eins og faðir minn hefði dáið aftur. Þeir voru ekkert líkir undir lokin – það er að segja Roger Moore aldraður var ekki svo líkur föður mínum – og kannski voru þeir alls ekkert líkir; en Roger Moore (áður en hann varð aldraður) minnti mig alltaf á pabba, og pabbi minnti mig á hann. Auðvitað var Roger Moore besti James Bond-leikarinn. Þetta með Sean Connery hef ég aldrei skilið. Svo fannst mér Pierce Brosnan fínn. Ég sá annars Pierce Brosnan í útför Sigurðar A. Magnússonar um daginn. Þar gekk hann undir nafninu Karl Th. Birgisson. Mér eiginlega dauðbrá. En ég hefi jafnað mig núna: ég hefi skrifað mig frá sjokkinu. En hvað næst? (Hvernig nálgast maður nýju Twin Peaks-þættina? Getur einhver hjálpað mér? Ég kláraði Better call Saul nr. 2 um daginn, og núna öskrar minn innri maður á Twin Peaks nr. 3.) Hvað næst? Þá á ég við: Hvað gerist núna í Næsta kafla? „Hvað eigum við að gera næst?“ eins og segir í Herman eftir Jim Unger. Ég þarf að hleypa Basil inn á skrifstofuna; hann er orðinn of seinn í vinnuna. Og kannski setja smá músík til að lokka hann inn um dyragættina:

11. maí 2017

Næsta kafla hefur borist bréf. Eða umsjónarmanninum öllu heldur, því bréfið var ekki stílað á „Kaflann“, ekki þannig lagað. Bréfið kom frá „eiturlyfjasalanum“, þeim sem ég sagði einu sinni frá hér í „Kaflanum“, þeim sem mig dreymdi að hefði verið að selja eiturlyf. Ég hef þó vit á að nefna ekki nafn hans, því ég geri mér grein fyrir að eftirlitsstofnanir og yfirvöld hafa ekki síður en ég og þú aðgang að öllu því sem fer á alheimsnetið. Auðvitað er minnsta mál fyrir fíkniefnalögregluna að skrolla sig í gegnum þessar færslur mínar, ef hún hefur áhuga á að vita hver hinn meinti eiturlyfjasali er – og verði henni að góðu. En þá mun hún líka komast að því að hin meinta eiturlyfjasala átti sér stað í draumi bloggarans. Og ekki ætla þeir hjá lögreglunni að byggja einhverja rannsókn á „draumgögnum“. En aftur að bréfinu frá hinum „meinta“ (sem héðan í frá verður nefndur Hinn meinti). Hinn meinti hafði lesið bloggið mitt, og það rifjaðist upp fyrir mér, þegar ég las frá honum bréfið, að hann hafði lesið bloggið áður (einmitt þegar ég sagði frá draumi mínum um eiturlyfjasalann). Í gær eða fyrradag sagði ég frá því að ég hefði horft á bíómyndina Once upon a time in Anatolia eftir Nuri Bilge Ceylan, og Hinn meinti fór að segja mér frá kynnum sínum og upplifun af myndum Nuris; og hann sagði mér líka frá öðrum leikstjóra, írönskum, sem ég ætla að bíða með að nefna, þangað til ég hef sjálfur horft á mynd eftir hann. Best að vera ekki að dreifa of miklum gögnum án þess að þekkja þau. En hvað um það: ég fékk sem sagt bréf frá Hinum meinta; hann sendi það frá Reykjavík í Reykholtssveitina, og ég þarf auðvitað ekki að taka fram að bréfið var fljótara að berast en ég er að skrifa þessa færslu (og er ég þó fljótur að því). Eitthvað fleira minntist Hinn meinti á í bréfinu sínu, og ég á eflaust eftir að víkja að því síðar – mig langaði bara til að segja frá þessu til að láta vita að ég er alls ekkert einmana hér í fásinninu: á meðan maður á von á bréfasendingum er eins og beinlínis sé fjölmenni í kringum mann. En þá er komið að ferðalagi dagsins. Því allir dagar fela í sér að minnsta kosti eitt ferðalag. Og ekki dugir endalaust að segja frá einhverjum myndum sem maður horfir á, eða bókum sem maður les (eða horfir á). Ég ákvað að fara út með ruslið. Sem hér í sveitinni er meira en að fara niður einhverjar hæðir í einhverri lyftu, og út í sorpgeymslu. Hér eru engar lyftur eða eiginlegar sorpgeymslur. Hér í Síðunni þarf maður að labba svolitla vegalengd með ruslið, sé maður ekki á bíl, sem ég er ekki. Ég er ekki einu sinni á hjóli. Ég þarf að labba í átta mínútur að sorpgáminum, þannig að allt í allt tekur ferðalagið með ruslið um það bil 20 mínútur. Því auðvitað gerir maður smá stans við gáminn, fyrst maður er kominn þangað. Það tekur í sjálfu sér ekki nema nokkrar sekúndur að renna plasthurðinni frá opinu, og henda inn pokanum; en ég staldraði aðeins lengur við en það. Ég virti fyrir mér sorpið sem aðrir höfðu losað sig við (og þunna, gegnsæja plastpokann, þann sem ég henti sjálfur inn fyrir tveimur eða þremur dögum); ég sá meira að segja þessa fínu stunguskóflu sem einhver hafði hent í gáminn, að því er virtist ónotaðri; ég hefði klifrað inn í gáminn til að ná í hana, væri ég þannig innstilltur. Og ég er þannig innstilltur. En eitthvað aftraði mér frá því að fara inn í gáminn, líklega óttaðist ég að komast ekki aftur út úr honum, og slíkt gæti haft í för með sér alls kyns flækjur, ekki síst vegna þess að ég hef ekkert farartæki tiltækt, eins og ég nefndi, og ekki er útlit fyrir að fleira fólk sé á svæðinu (nema þá auðvitað á bóndabæjunum í sveitinni). En hvað myndi farartæki gagnast mér ef ég festist í gáminum? Gámurinn þyrfti að vera á hjólum, og þar af leiðandi með vél eða fótstigi. Sem er í sjálfu sér ekki slæm hugmynd: Sorpgámur á hjólum. En hvar var ég? Þegar ég hafði horft nægju mína inn í gáminn leit ég í smástund í átt að hlöðunni í hlíðinni, þeirri sem ég var búinn að segja frá (þar sem snærið hangir niður úr þvertrénu; og ég fékk meira að segja eina hugmynd sem ég held að geti nýst í „Tilbrigði mín við snöruna“ (í eina af sögunum fjórum). Síðan gekk ég aftur í bústaðinn. Vindurinn ferðaðist fjórtán metra á sekúndu. Líkami minn slóst til í verstu hviðunum (sem alveg örugglega mældust fleiri en fjórtán metrar), og þegar ég náði í bústaðinn (8 mín. osfrv.) fannst mér eins og ég væri uppþurrkaður af vindinum, að það væri ekkert eftir af mér, að vindurinn hefði beinlínis þurrkað upp efnið sem ég er búinn til úr, eins og maður þurrkar kaffið af eldhúsborðinu, það sem hellist út fyrir þegar maður hittir ekki í bollann. Og þegar ég ætlaði að ná í lykilinn í vasann, þá gerði ég mér grein fyrir að lykillinn var líka horfinn, alveg eins og ég. Þar af leiðandi hlýtur það að vera einhver annar en ég sem skrifar þessa færslu.

10. maí 2017

Nú veit ég hvað það var sem truflaði mig í gær, á meðan ég hlustaði á ódrukkinn Gísla Martein segja frá atburðarásinni í Kiev. Truflunin var sú tilfinning mín að Svala Björgvinsdóttir myndi ekki komast áfram í Júróvisjón. Ég nefnilega vissi að hún kæmist ekki áfram, rétt áður en sú staðreynd lá á borðinu; og ég vissi það líka (aðeins áður) eftir að ég hafði heyrt nokkur önnur lög í þessari evrópsku keppni (man reyndar ekki eftir að hafa heyrt ástralska lagið, og hið ísraelska – þessi keppni verður alltaf skrítnari með hverju árinu). Mig grunar að hið heilnæma sveitaloft í Borgarfirðinum hafi virkjað hina spámannslegu stöð í vitsmunalífi mínu. Ég varð allt í einu eins konar Weegee: ég kom á vettvang áður en hinir gerðu það; ég vissi betur, á undan hinum (án þess þó að segja frá því). Ég nefni Weegee bara vegna þess að rétt í þessu var ég að lesa í ævisögu Diane Arbus um starfsbróður hennar Weegee (hvers ljósmyndabók bíður mín heima í Reykjavík til að skoða, nú þegar ég hef lesið um hann) að nafnið hans, Weegee (hann var skírður Arthur Fellig), hafi orðið til út frá orðinu ouija, sbr. ouija-board, andaglas, vegna þess að Weegee vissi alltaf á undan öllum hinum ljósmyndurunum í New York ef einhver hafði verið myrtur í borginni, eða eitthvað ljósmyndunarvert (í myrkari kantinum) hafði gerst. En hvernig vissi hann það (burtséð frá andaglasinu og öllu því)? Eins og Áslaug á Grenimel var Weegee með lögregluradíó. Þannig að hann fékk upplýsingarnar um leið og löggan. En hið einmana skáld í Hvítársíðunni (bloggarinn í Borgarfirðinum) hefur ekki bara verið að lesa um Diane Arbus og Weegee (og Howard Nemerov, bróður Diane); það hefur líka – til að forða sjálfu sér frá því að fara í hlöðuna – skrifað um menn sem hengja sig í hlöðunni; það hefur fylgst með nýjasta „óþæginda“-máli Dónalds Trömp í fréttunum (og til hliðar með „óþægindum“ ísl. forsætisráðherrans, þótt fréttir af þeim „óþægindum“ séu orðnar gömul tíðindi, og væntanlega gleymdar); og það hefur tekið á móti tveimur góðum vinum (og góðum hundi) – en það var í gær – og það hefur jafnað sig á þeirri reynslu að horfa á Once upon a time in Anatolia með því að rifja upp Withnail & I (sem er auðvitað myndin til að horfa á í sveitinni, að minnsta kosti á meðan maður hefur ekki til taks The Straight Story). En svo er annað: veðrið í Hvítársíðunni (blóma Borgarfjarðar) er slíkt að húsið utan um skáldið hristist til á tíu til tólf mínútna fresti, líkt og um jarðskjálfta sé að ræða, og það er barið að utan með birkinu sem umlykur það. Það blæs. Og menn eru farnir að kvíða nóttinni. Þetta kallar á svefnlyf. Þetta kallar á það að maður endurskoði trúarskoðanir sínar, og lýsi yfir einhvers konar trúarsannfæringu. En aftur kemur upp spurningin um myndefni. Á ég að færa mynd úr myndavélinni yfir í tölvuna, og freista þess að birta hana? Nýlega mynd úr sveitinni?

9. maí 2017

Fyrir bloggara hafa síðustu dagar verið djúp uppspretta bloggs. Eurovision; enn eitt „óþæginda“-málið í nafni forsætisráðherra Íslands (sem auðvitað er óþægilegast fyrir alla aðra en hann); nýr franskur forseti í Frakklandi; sumar á Íslandi (í byrjun maí), en síðan aftur vetur (um miðjan maí); sveitaferð (bloggarans); Bjarni Bernharður og Rithöfundasamband Íslands (og öfugt); og þannig gæti ég haldið áfram að telja upp, eins og „enginn væri morgundagurinn“; en ég er með hugann við allt annað. Ég er með hugann við gömlu hlöðuna í sveitinni þar sem bloggarinn er staddur. Og snöruna (eða snærið) sem hangir niður úr þvertrénu í hlöðunni. Og nú sé ég fyrir mér að fólk – ég tala nú ekki um skyldmenni (sem reyndar munu fæst lesa þessa færslu) – fari að hafa áhyggjur. En geti maður valdið áhyggjum, þá á maður að grípa hvert tækifæri. Í gær gekk ég upp að vörðunum þremur efst í „Hlíðinni“. Ég kom ekki nálægt hlöðunni (ekki í þetta skiptið), en ég hugsaði þeim mun meira um þessa gömlu hlöðu (sem er til sölu á fasteignavefnum, ásamt jörðinni sem hún stendur á); og núna eru þær hugsanir að taka á sig form snörunnar, þeirrar sem hangir (óhnýtt) niður úr burðarbitanum efst í hlöðunni. „Snaran“ er með öðrum orðum saga (í fjórum hlutum; ég hef tilhneigingu til að skipta sögum upp í fjóra hluta – og nú man ég eftir sögu Jakóbínu Sigurðardóttur, Snörunni); hún er komin á blaðið að mestu leyti, uppkastið að henni ­– mér sýnist að það verði gerð mynd eftir henni). En núna er ég svolítið að hugsa um myndefnið sem ætti að fylgja þessari færslu, sérstaklega vegna þess að mér sýnist að sex dagar séu liðnir frá síðustu færslu (og þess vegna skulda ég lesendum gott myndefni). En það sem ég heyri frá Gísla Marteini sjónvarpsmanni í augnablikinu er eitthvað að trufla mig; hann (Gísli) er í þessum skrifuðu orðum að lýsa Eurovision-keppninni í Kænugarði; hann er búinn að segja svo margt, og það er engu líkara en að hann sé drukkinn. En auðvitað er hann ekki drukkinn, hann er að lýsa einhverri mest „sober“ samkomu sem haldin er í Evrópu, og varla er verið að halda að honum áfengi í Úkraínu. Það er ég sem hlýt að vera drukkinn. Ég er undir áhrifum frá hugmyndinni um snöruna. Og því hvernig ég muni líta út að innan þegar krufningin fer fram (þótt ég skilji ekki alveg hvers vegna krufning þarf að fara fram á manneskju sem kýs að fara í snöruna). Nei, ég er bara með hugann við myndina sem ég sá í gær (í DVD-tækinu): Once upon a time in Anatolia. Nuri Bilge Ceylan býr til einhverjar mögnuðustu bíómyndir sem ég hef séð. Vetrarsvefn (síðasta myndin hans) er ógleymanleg bíómynd (held ég; maður gæti hafa gleymt henni eftir einhver tíma), en þessi sem ég sá í gærkvöldi var jafnvel enn betri. En aftur að Gísla Marteini: ég er að hlusta á hann. Og næsta lag er Ísland – Svala.

3. maí 2017

Svo mikið af fínum bókum hefur hlaðist upp á borðinu hjá mér að undanförnu að ég er að kafna. Ég gæti ælt, eins og Jódínus Álfberg yfir öllum palísandernum sem þau hjónin höfðu komið sér upp. „It makes me puke,“ eins og segir í þýðingu Magnúsar Magnússonar. Skáldsagan Mannsævi eftir Robert Seethaler, sem var að koma út hjá Bjarti, situr mjög vel í mér; virkilega fín saga um ævi manns í fjallaþorpi í Ölpunum á síðustu öld. Ég var í fyrstu eitthvað hræddur um að hún yrði of „manneskjuleg“, eins og það er stundum nefnt, en hún slapp alveg við það. (Það er ekkert mannlegt við hana – djók.) Svo er það Birtan yfir ánni, nýtt safn ljóðaþýðinga eftir Gyrði Elíasson. Svo djúpur brunnur fínnar póesíu að maður læknast alveg af ógleðinni sem fylgir of stórum skammti af nýjum bókum. Frábærar þýðingar á Trakl, svo ég taki bara út eitt skáldið, en það sem er í mestu uppáhaldi í augnablikinu eru tvö ljóð ítalska skáldsins Patriziu Cavalli. Ég þekkti hana ekki áður. En nú þekki ég hana, þökk sé þessu safni. Frá Áslaugu Agnarsdóttur fékk ég skáldsögu Sergejs Dovlatov, Konu frá öðru landi. Ansi fín saga, og skemmtileg, og frábærlega læsileg þýðing. Um rússneska innflytjendur í Queens, New York. Maríja, útlenda konan, er komin í hið ameríska „frelsi“, en saknar „ófrelsisins“ og langar aftur heim, en slík ákvörðun er flókin: „Förum yfir staðreyndir málsins. Maríja Tatarovítsj nokkur yfirgefur ættjörðina. Síðan, sjáið til, biður Maríja Tatarovítsj um að fá að snúa aftur heim. Maður fær á tilfinninguna að ættjörðin sé ákveðin stærð sem hægt sé að skipta út eftir hentugleikum. Ef mig langar þá fer ég. Ef mér snýst hugur þá kem ég aftur. Eins og við séum stödd í matvöruverslun eða hugsanlega á markaði. Þetta er í raun, þér fyrirgefið, andstyggilegt tilfelli landráðs. Þér verðið sem sagt að bæta fyrir brot yðar. Og aðeins að því loknu, félagi Tatarovítsj, verður ákveðið hvort yður verður hleypt aftur heim. Eða ekki. En jafnvel þá mun slík ákvörðun krefjast botnlausrar góðmennsku. Og meira að segja sósíalísk mannúð hefur sín takmörk.“ (bls. 132) Fleiri bækur? Jú. Ég er með tvær ævisögur Diane Arbus, hálfnaður með þá fyrri. Og er að hugsa um að panta af fornbókavefnum abebooks.co.uk aðra bók eftir Dovlatov. En myndefni (fyrst ég er á annað borð að tala um neyslu)? Ég horfði á mjög svo áhugaverða mynd eftir Terence Davies, Of Time and the City, eins konar óð um fæðingarborg hans, Liverpool. Myndin er byggð á gömlu myndefni og kvótum í bókmenntir og tónlist; á vissan hátt alveg svakalega tilgerðarleg mynd, en samt óskaplega sjarmerandi – og gaman að höfundi tækist að sneiða hjá Bítlunum (fyrir utan að spila brot úr Hippy Hippy Shake!) en taka Bruckner og Mahler fram yfir Ringo og félaga. Svo sá ég í gær mynd Godards, Le Mépris, með Brigitte Bardot og hinum óviðjafnanlega Michel Piccoli (og reyndar Jack Palance og Fritz Lang!), bíómynd sem er byggð á skáldsögu Albertos Moravia, Fyrirlitningu. Mæli eindregið með henni. Á yfirborðinu um rithöfundinn sem selur sig. Bardot leikur nánast meira með rassinum en andlitinu (og nú stenst ég ekki að rifja upp hið feminíska innlegg enska rithöfundarins Laurie Lee, „rassinn er andlit konunnar“ – samt mjög skrítið að þau orð hafi komið úr þeirri átt, en svo var mér sagt). Meira myndefni? Ég sá mynd Ólafs Rögnvaldssonar, Línudans. Gott hjá Kastljósi að fylgja þeirri fínu mynd eftir með viðtali við forstjóra Landsnets. „Týnda skýrslan“ minnti mjög harkalega á raðlygar forsætisráðherra vors.

26. apríl 2017

Um daginn var ég beðinn um að lesa upp ljóð á einhvers konar karaókíljóðakvöldi á Gauki á Stöng núna á föstudaginn. Ég sem hélt að Gaukur á Stöng héti eitthvað allt annað í nútímanum. Hét hann ekki Halló eða Bravó, eitthvað svoleiðis? Nei, hann heitir Gaukur á Stöng. Eða Gunnar á Stöng, eins og Siggi, sá sem vann með mér á Bögglapóststofunni, kallaði hann einhvern tíma (án þess að reyna að vera fyndinn). Hann sagði reyndar ekki Gunnar á Stöng – ég hefi gleymt hvað það var sem hann sagði. En allavega fór hann rangt með nafnið, hann Bögglapóststofu-Siggi. En ég ætlaði ekki að tala um hann. Ég ætlaði að tala um ljóðakvöldið. Prógramm upplesara á föstudaginn á að felast í því að lesa upp tvö eigin ljóð, og önnur tvö eftir annan höfund. Þetta hefur valdið mér miklum heilabrotum (jafn illa og mér er við það orð, heilabrot). Ég er kominn langleiðina með að ákveða hvaða ljóð ég muni lesa eftir sjálfan mig, en það er erfiðara að velja hin ljóðin. Ósjálfrátt verður mér alltaf hugsað til Vitezslavs Nezval, þegar kemur að því að hugsa um útlensk ljóðskáld, en ég er samt að hugsa um að finna eitthvað annað að þessu sinni. Mér datt líka í hug Tristan Tzara – ég las upp ljóð eftir hann í veislu um daginn, reyndar bara fyrsta erindið af þremur, úr ljóði hans Dada-söngur (drekkið vatn blátt, osfrv.) – en aftur hugsaði ég með mér að ég ætti að finna eitthvað annað en Tristan Tzara til að lesa á föstudaginn. Ég bara get ekki ákveðið hvað það skal verða. Á meðan – líka til að leyfa þessum miðvikudegi að líða við eitthvað annað en að velta þessu fyrir mér endalaust – langar mig til að pikka inn þýðingu Gyrðis Elíassonar á ljóði Nezvals, Klukkan í gamla gyðingahverfinu:

 

Meðan tíminn geysist burt á Príkopy-stræti

einsog hjólreiðakappi sem heldur að hann geti sigrað vél dauðans

þá ert þú einsog klukkan í gyðingahverfinu með vísana sem ganga rangsælis

ef dauðinn kæmi mér að óvörum mundi ég deyja sem sex ára gamall drengur